May 122011
 

Türkiye’deki puan sistemi hakkındaki tartışmalar halen sürerken, konuya USMER ekibi olarak da bir yorum getirmek istedik. ABD’de tıp pratiği yapan Türk hekimler olarak Türkiye’deki puan uygulamasının ABD’de ve bildiğimiz hiçbir Avrupa ülkesinde bir benzerinin olmadığını gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz.

Türkiye’deki puan uygulaması nedir?

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın yakın zamanda yürürlüğe koyduğu puan uygulaması çok kabaca hekimlerin tüm becerilerinin belirli bir puan sistemine bağlanması ve hekimlik pratiğinin ve en önemlisi hekimlere verilen maaşın bu puanlara endekslenmesidir. Çok fazla detayları olan sistemin en basit olarak şu şekilde açıklayabiliriz. A ameliyatından B uzman cerrah hekimine verilen puan örneğin 3 puan ise, B ameliyatından verilen puan 15 puan olarak bakanlıkça belirlenmektedir. Hekimler bu uygulamaları puanlarına göre seçebilmekte ve örneğin puanca “değmeyecek” bir işe girmeden, “puanca” az getiren ama çok sayıda yapılabilecek işlemleri daha çok tercih etme özgürlüğüne kavuşturulmaktadır. Bu sonuç olarak hekimin, daha çok sayıda daha az riskli bir ameliyatı, daha az sayıda ama riskli bir ameliyata tercih edebileceği anlamına gelebilmektedir. Aynı durum ameliyat pratiği olmayan diğer branşlar için de geçerlidir.

Peki bunun ne sakıncası vardır?

Bu sistem, uzun vadede nitelikli ve sofistike işlemleri yapan hekimlerin bu becerilerinin kullanılmamasını teşvik ederken, basit ve daha az nitelikli işlemlerin daha çok teşvik edilmesine ve akademik merkezlerde bu sofistike becerilere sahip uzmanların üniversitelerden ayrılmasına ve yahut daha az sofistike işlemlere yöneltilmesine yol açabilecektir. Uzun vadede bu ülke için büyük bir felakettir, zira araştırma yapan hekim yeterince puan alamayacağı için “puan getirebilecek” işlere yönelecek ve eğitim ile uğraşan öğretim üyeleri puan derdi ile iyi yaptıkları nitelikli işlerden zoraki olarak el çektirilecektir.

Sağlık hizmetlerinde dünyada önde gelen ülkelerin hiçbirinde bu tarz bir uygulama yoktur, ve sistem buna asla izin vermez. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı böyle bir uygulamayı nereden örnek alarak düzenlemiştir bu büyük bir merak konusudur. Tıp bilimleri politikacıların masa başında yapılan hizmetleri karşılaştırarak değer biçemeyeceği kadar çeşitlidir ve sofistikedir. Bir transplant cerrahisi işlemi ile, örneğin bir enfeksiyon tedavisini kim neye göre karşılaştıracak ve nasıl emek puanına dönüştürecektir? Bu altından kalkılması imkansız bir gayrettir, şayet tıp hergün değişmekte ve yenilenmektedir, ve verilen hizmetlerin maddi değil manevi değerleri önemlidir. Tıp öyle bir pratiğe sahiptir ki, hastayı sağlığına kavuşturma çerçevesinde verilen emekler karşılaştırılamaz.

Korkumuz odur ki bu  uygulama derhal sona erdirilmezse Türkiye bir 20 sene sonra çok önemli üst uzmanlıklardaki mevcut klinik yeterliliğini de kaybedecek, araştırmada zaten geri olan konumunu perçinleyecek ve toparlaması çok zor bir duruma getirilecektir.

Puan uygulamasının sorumlularına, sesleniyoruz, yapılan uygulama tıp bilimlerinin doğasına, ruhuna ve tarihsel gelişimine aykıdır, bir hata yapılmıştır, bu hatadan acilen dönülmesi gerekir.

Dr.Ulaş Mehmet Çamsarı
USMLE Strateji Merkezi

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)